4.11.1918
Przejęta od zaborców wojskowa stacja radiotelegraficzna w Krakowie
nadaje pierwsze radiogramy w języku polskim. Wyposażona była w kompletną
aparaturę zamontowaną przez firmę berlińską Lorenz, z nadajnikiem łukowym
o mocy 3,5 kW w antenie. Regularną pracę rozpoczęła 8 listopada, oprócz
zadań wojskowych zajmując się między innymi nadawaniem komunikatów
dla prasy krajowej.
19.11.1918
Przejęcie stacji warszawskiej, mieszczącej się w Cytadeli. Już w
pierwszym dniu działalności nawiązano łączność z radiostacją SAI w
Karlsborgu oraz przesłano drogą radiową komunikat do Paryża, oznajmiający
powstanie niepodległego państwa polskiego. Stacja pełniła rolę
koordynującą dla wojskowych stacji polowych. Później zapewniała również
obsługę dla Ministerstwa Poczt i Telegrafów, Ministerstwa Spraw
Zagranicznych, misji wojskowych i przedstawicielstw dyplomatycznych.
Stacja miała nadajnik iskrowy firmy Telefunken o mocy 4 kW i antenę
rozpiętą na dwóch 70-metrowych stalowych wieżach.
|
Na zdjęciu: aparatura stacji radiotelegraficznej na Cytadeli.
|
6.01.1919
Przejęcie stacji w Poznaniu. Prowadziła korespondencję z zagranicą, między
innymi zbierając informacje giełdowe i meteorologiczne z Europy. Stacja
miała aparaturę identyczną, jak krakowska a dodatkowo wyposażona była
w 5 kW nadajnik iskrowy firmy Lorenz.
Wszystkie wymienione radiostacje pracowały na falach długich w systemie
simplex, czyli nadawanie i odbiór odbywały się na przemian. Jak
wskazuje sama nazwa "radiotelegraficzne", stacje komunikowały
się wyłącznie za pomocą telegrafii (z wykorzystaniem alfabetu Morse'a),
nie było przekazywania informacji głosowych.
Radiostacje obsługiwane były przez polskich oficerów wojsk łączności,
wyszkolonych w armiach naszych okupantów.
10.08.1921
Rozpoczęła w Polsce działalność cywilna służba radiokomunikacyjna.
W
tym dniu władze wojskowe przekazały na potrzeby Ministerstwa Poczt i
Telegrafów stację radiotelegraficzną w Poznaniu. W następnym roku
MPiT otrzymał od wojska dwie kolejne radiostacje. Pierwsza z nich
to stacja w Grudziądzu, zakupiona dla wojska w 1920 r. przez Komitet
Narodowy w Paryżu z francuskich zapasów demobilizacyjnych. Druga, to
opisana wyżej stacja w Krakowie.
4.10.1923
Uruchomienie Transatlantyckiej Stacji Radiotelegraficznej w Bemowie
(znanej również jako stacja w Babicach), przeznaczonej do korespondencji
telegraficznej ze Stanami Zjednoczonymi AP i odległymi krajami
europejskimi. Należała do największych i najnowocześniejszych w świecie.
Stacja wyposażona była w dwa alternatory o mocy 200 kW każdy,
dostarczone przez amerykańską firmę Radio Corporation of America (RCA).
Antenę, o długości bliso 4 km, rozpięta była na 10 stalowych wieżach o
wysokości 127 m każda.
rok 1923
W Warszawie przy ul. Narbutta 29 powstaje Polskie
Towarzystwo Radjotechniczne - firma wytwarzająca odbiorniki i podzespoły
radiowe.
Warto ten adres zapamiętać, bo to stąd popłynie w eter pierwszy polski
program radiowy. PTR było w tym czasie
nie tylko producentem i sprzedawcą sprzętu, ale czymś w rodzaju
instytutu radiotechnicznego promującego tę nową gałąź wiedzy i
techniki. Posiadało bogatą bibliotekę fachową i żywe kontakty z
europejską awangardą w tej dziedzinie. Z powodu państwowego monopolu na wszelkie formy komunikacji radiowej,
produkcja przeznaczona jest początkowo wyłącznie dla
placówek państwowych i wojskowych. Później uruchomi także
radiofoniczna stację nadawczą.
Zanim w Polsce pojawiły się pierwsze stacje
nadawcze, polscy konstruktorzy budowali już odbiorniki
radiowe. Do najbardziej aktywnych należał inż. Stefan Manczarski.
Opracowany przez niego tani, jednolampowy odbiornik (65 zł) był później produkowany
przez Polskie Zakłady Radiotechniczne w Warszawie.
Charakterystyczną cechą odbiornika był sposób dostrajania do
stacji przy pomocy zmiany wzajemnego położenia cewek. Sama
konstrukcja cewek oraz sposób dostrajania były także wynalazkiem
konstruktora.
Fotografia przedstawia tzw. odbiornik Manczaskiego z 1924 r. (ze zb.
Muzeum Techniki)
|
|
8.04.1924
Sejm przyjmuje ustawę o poczcie, telegrafie i telefonie, obejmującą również
radiotelegrafię i radiotelefonię. Na mocy ustawy Minister Przemysłu
i Handlu wydaje w dniu 10 października 1924 r. rozporządzenie
wykonawcze, dotyczące warunków udzielania pozwoleń na posiadanie i używanie
urządzeń radiotechnicznych (do tej pory używanie odbiorników poza
wojskiem i służbami państwowymi było nielegalne). Oprócz tego
rozporządzenie ustala opłaty abonamentowe oraz określa warunki
produkcji sprzętu radiowego i handlu tym sprzętem. Ustawa ta pozwala
osobom fizycznym i prawnym do ubiegania się o koncesję na zakładanie i eksploatację
urządzeń radiotelefonicznych. Dokument ma kluczowe znaczenie dla rozwoju
radiofonii w Polsce.
|