Układy lampowe

Odbiornik radiowy Record - 47
(źródło: Radio dla Techników i Amatorów 3-4/1948)

Oryginalny opis:
     Na rys.1 przedstawiony jest układ odbiornika radzieckiego "Record-47". Jest to superheterodyna 4 lampowa z piątą prostowniczą, o pięciu obwodach strojonych i trzech zakresach fal 2000-730m, 545-200m i 67-27,4m.
     Zasilanie z sieci "uniwersalne" z szeregowym połączeniem włókien żarzenia, przy czym przepalenie żaróweczki skali nie powoduje przerwy w odbiorze, ponieważ prąd przejdzie zawsze przez opór 200 omów. Napięcie anodowe dla lampy głośnikowej pobiera się wprost z pierwszego kondensatora filtru o dużej pojemności 40µF, wszystkie poprzednie zaś stopnie otrzymują napięcie poprzez filtr złożony z kondensatora 25µF, oporu 2,2K oraz dodatkowego uzwojenia na transformatorze głośnikowym.
     Obwód antenowy posiada filtr nastrojony na częstotliwość pośrednią, sprzężenie z obwodami strojonymi odbywa się pojemnościowo "od góry" za pomocą kondensatora 47pF na falach długich i krótkich oraz dodatkowo przez kondensator 2000pF "od dołu" na falach średnich, przy czym cewka krótkofalowa służy teraz za antenową.
     Obwody oscylatora są dostosowane do nowej lampy miksującej 6SA7 (bez wyprowadzenia od góry), o zmniejszonej liczbie elektrod. Obwody te są załączone w układzie Hartley'a pomiędzy pierwszą siatką a uziemiony (poprzez kondensator 0,25µF) ekran, przy czym odczep prowadzi do katody.
     Obwody częstotliwości pośredniej są nastrojone na częstotliwość 110kc/s zamiast zwykle stosowanej 468kc/s; uzyskano przez to mniejszą tendencję do oscylacji, dzięki czemu obwody te są nieekranowane, tylko jeden jest umieszczony na chassis a drugi pod nim.
     Układ niskiej częstotliwości jest konwencjonalny z wyjątkiem jednak obwodu katody lampy głośnikowej, gdzie widzimy opór podzielony na 2,5oma-15omów-85omów. Cały opór daje ujemne napięcie siatki lampy głośnikowej oraz ujemne sprzężenie zwrotne na nią z powodu niezabocznikowania oporu kondensatorem elektrolitycznym. Opór 2,5+15 omów daje ujemne sprzężenie zwrotne na siatkę lampy 6G7 (6Q7) przyczyniając się do zmniejszenia zniekształceń, zaś opór 2,5oma wspólny katodom obu lamp daje dodatnie sprzężenie zwrotne zwiększając wzmocnienie układu.
     Czułość odbiornika wynosi na falach średnich i długich około 300µV, na falach krótkich 500µV. Do wysterowania głośnika z adaptera gramofonowego potrzeba około 0,15 wolta. Selektywność wyraża się cyfrą osłabienia około 20 razy przy odstrojeniu o 10kc/s. Działanie automatyki obrazuje fakt, że napięcie wyjściowe rośnie tylko 2-3 razy jeśli sygnał w gniazdku antenowym zmienimy od 5000 do 100000µV, a więc 20-krotnie. Głośnik z magnesem stałym daje około 1 wata przy zniekształceniach do 10%, przy czym charakterystyka zmienia się w granicach 2 do 1 w zakresie od 100 do 3500c/s.
     Odbiornik "Record-47" jest dobrym przykładem taniego aparatu popularnego, w którym myśl konstruktorska poszła po linii jak najbardziej ekonomicznej produkcji, lecz nie kosztem jakości.

Rys.1. Schemat ideowy odbiornika radiowego Record - 47

© 2000-2002 FonAr Sp. z o.o. e-mail: waw@fonar.com.pl