Generator RC Tesla BM344

Tekst i zdjęcia  - Jarosław Dubowski

     Miesiąc temu nabyłem na aukcji internetowej lampowy generator sinusoidalny Tesla BM344. Generator okazał się być sprawny, nie licząc drobnych problemów z zasilaniem i miernikiem napięcia wyjściowego.
     Układ generatora to mostek Wiena (dwie lampy 6L43), uzupełniony wtórnikiem katodowym (też 6L43), zasilany przez dwupołówkowy prostownik (EZ81). Zakres generowanych częstotliwości - 20Hz do 1,4MHz, napięcie wyjściowe do 10V.
     Generator przed uruchomieniem poddałem koniecznym zabiegom naprawczym, przez:

• wymianę gniazda zasilającego na standardowe, umożliwiające podłączenie zasilania przewodem stosowanym do zasilania pecetów - ze względu na brak oryginalnego przewodu zasilającego,

• wlutowanie odpowiednich zwór na na końcówkach przełącznika napięć zasilających, ze względu na brak główki przełącznika.

     Do uzyskania pełnej sprawności generatora warto:

• wymienić miernik napięcia wyjściowego (ustrój uszkodzony mechanicznie),

• uzupełnić brakującą żarówkę lampki kontrolnej załączenia zasilania,

• wymienić niektóre kondensatory elektrolityczne (naloty w okolicach końcówek).

     Schemat oraz instrukcję obsługi generatora można znaleźć na stronie http://www.oldradio.cz/meraky/bm344.htm.

Fot. 1. Widok ogólny.

     Generator to urządzenie przenośne, zaopatrzone w wygodny uchwyt skórzany. Obudowa metalowa.

     Centralną część płyty przedniej zajmuje skala odczytu częstotliwości, na lewo od niej u góry kontrolka zasilania, pod nią wyłącznik sieciowy, niżej przełącznik zakresów częstotliwości. Na prawo od skali miernik napięcia wyjściowego, pod nim tłumik wyjściowy, jeszcze niżej gniazda wyjściowe. Poniżej skali - z lewej pokrętło regulacji częstotliwości, z prawej potencjometr umożliwiający bezstopniową regulację napięcia wyjściowego.

     Kręcenie pokrętłem powoduje obrót tarczy z podziałką, wskazówka pozostaje nieruchoma.

     Niestety w moim egzemplarzu uszkodzony mechanicznie.

     Z lewej u góry - czarny okrągły przełącznik napięć (niekompletny - brak główki ze zworami), niżej - gniazdo zasilania (z braku odpowiedniego przewodu zmuszony byłem zastąpić je konwencjonalnym gniazdem IEC z zasilacza komputerowego). Na prawo od przełącznika napięć regulowany śrubokrętem "odbrzęczacz" (symetryzacja żarzenia), pośrodku zdjęcia bezpiecznik sieciowy i miejsce na oprawkę bezpiecznika anodowego (która zapewne uległa uszkodzeniu - wewnątrz generatora zlutowane bezpośrednio przewody do niej kiedyś podłączone). Regulowany śrubokrętem potencjometr z prawej służy do ustawiania poziomu sprzężenia w generatorze.

Fot. 7. Chassis po wyjęciu z obudowy.

     Z lewej obok transformatora sieciowego widoczna lampa prostownicza, z prawej widoczny dławik filtra zasilacza. Lampa w kubku ekranującym znajdująca się najbliżej skali spełnia rolę wtórnika wyjściowego, bliżej tylnej krawędzi chassis pentody oscylatora. Między lampami dwie żarówki telefoniczne (w czarnej oprawce, z czerwonymi "maźnięciami" na bańkach) spełniające rolę stabilizatorów napięcia wyjściowego generatora.

Fot. 8. Obudowa po wyjęciu chassis.

     Po odkręceniu czterech wkrętów w rogach płyty czołowej można cały generator wysunąć z obudowy.

     Na środku widoczny agregat kondensatorów zmiennych (w tym rozwiązaniu masa kondensatora nie jest połączona z chassis, w związku z czym jest on montowany poprzez izolatory z plexi). W dolnej części zdjęcia widoczny przełącznik tłumika wyjściowego oddzielony przegrodą ekranującą od reszty układu.

     Poniżej chassis widoczny przełącznik zakresów częstotliwości, obok niego płytka z trymerami.

     Trymery umożliwiają wyrównanie częstotliwości ze skalą na każdym z zakresów - wszystkie punkty dostrojcze w generatorze są opisane symbolami elementów zgodnymi z instrukcją obsługi.

     Po lewej stronie zdjęcia widoczne u dołu gniazda wyjściowe, nad nimi przełącznik tłumika. Dwa szare walce z prawej, zamocowane obejmami obok gniazda zasilania to kondensatory przeciwzakłóceniowe załączone między chassis a przewody zasilania sieciowego.

Fot. 13. Częstotliwość mruczenia - 25Hz ;)

[galeria]

© 2004 FonAr Sp. z o.o. e-mail: waw@fonar.com.pl