|
Fotografie i opis wzmacniacza - Janusz Krzemień
Przedstawiam wzmacniacz stereofoniczny
zbudowany na 16 lampach elektronowych. Jest to konstrukcja tzw.
dzielona, czyli składająca się z właściwego wzmacniacza oraz
zasilacza umieszczonych w oddzielnych obudowach.
Rys.1. Widok wzmacniacza dzielonego
Rys.2. Widok wzmacniacza dzielonego od tyłu
Schemat blokowy wzmacniacza dzielonego
przedstawiony jest na rys.3.
Rys.3. Schemat blokowy wzmacniacza dzielonego
Wzmacniacz
Widok wzmacniacza przedstawiony jest na
rys.4, rys.5. i rys.6., zaś schematy ideowe na rys.7 i rys.8. Jest to
układ przeciwsobny z lampami pracującymi w klasie AB w trybie
ultralinear.
Rys.4. Widok ogólny wzmacniacza lampowego
Rys.5. Widok wzmacniacza z góry
Rys.6. Widok wzmacniacza w półmroku (prawdziwy "czar lamp")
Rys.7. Stopień wejściowy, inwerter fazy oraz stopień sterujący
lampami końcowymi wzmacniacza (jeden kanał)
Rys.8. Stopień wyjściowy wzmacniacza (jeden kanał)
Podstawowe parametry techniczne
- Lampy stopnia końcowego 2 x
4szt.E34L,
- Sterujące 2 x 2szt.ECC99,
- Lampy 2 x EM84,
- Wzmacniacz wstępny i odwracacz fazy
2 x ECC82,
- Transformatory wyjściowe toroidalne 10 sekcyjne
(push-pull z odczepem ultralinear),
- Wskaźniki wychyłowe do odczytu rzeczywistego sygnału wejściowego,
- Siedem wejść sygnałowych na przekaźnikach,
- Układ opóźniający włączenie głośników o 10sek.,
- System przełączenia przewodów głośnikowych na drugi wzmacniacz lub
amplituner na przekaźnikach,
- Impedancja wyjściowa 4-8ohm przełączana na przekaźnikach
(bez ręcznego przekładania przewodów głośnikowych),
- Polaryzacja lamp końcowych - osobna regulacja prądu anodowego dla każdej
lampy E34L,
- Korekcja napięcia minusa dla lamp końcowych,
- Sprzężenie zwrotne włączone/wyłączone przełącznikiem,
- Pasmo przenoszenia 15Hz-60KHz,
- Moc wzmacniacza 70W na kanał,
- Waga wzmacniacza 13kg.
W układzie zastosowałem
kondensatory sprzęgające i odprzęgające MKP, MKS oraz WIMA.
Poniżej przedstawione są zdjęcia
wzmacniacza. Przy zdjęciach są tylko krótkie opisy. Nie przedstawiam
szczegółowego opisu procesu uruchomienia wzmacniacza, myślę że każdy
zainteresowany układami lampowymi zrozumie o co chodzi. Wzmacniacz został uruchomiony
za pomocą miernika cyfrowego bez specjalnych trudności, gdyż nie mam
żadnych systemów pomiarowych, oscyloskopów itd. Wzmacniacz przeszedł różne fazy doświadczalne od automatycznej
polaryzacji do skomplikowanej polaryzacji siatek w stopniu mocy z napięciem ujemnym z regulacją
prądu anodowego najpierw na 2 lampy E34L ze wspólnym rezystorem katodowym 10R.Po pewnym czasie zrobiłem oddzielną
regulację prądu spoczynkowego dla wszystkich ośmiu lamp E34L tworzących
stopień końcowy wzmacniacza.
Rys.9. Wnętrze wzmacniacza (wersja początkowa)
Rys.10. Płytka montażowa od strony druku
Rys.11. Zmontowana płytka wzmacniacza
Rys.12. Płytka wzmacniacza od strony lamp - widoczne potencjometry do
regulacji prądu anodowego lamp końcowych
Rys.13. Wnętrze wzmacniacza w trakcie montażu
Rys.14. Widok z góry na zamontowane podstawki i częściowo zmontowane
elementy
Rys.15. Jeszcze jeden widok wzmacniacza w trakcie montażu
Rys.16. Wnętrze zmontowanego wzmacniacza
Rys.17. Wnętrze wzmacniacza z widocznymi transformatorami toroidalnymi
Rys.18. Nieco powiększony widok wnętrza wzmacniacza z transformatorami
toroidalnymi
Rys.19. Widok wnętrza z innego ujęcia (od przodu)
Rys.20. Widok wnętrza - zbliżenie
Rys.21. Widok wzmacniacza od góry
Zasilacz
Schemat blokowy zasilacza przedstawiony
jest na rys.21., zaś schemat ideowy na rys.22 i rys.23.
Rys.21. Schemat blokowy zasilacza
Rys.22. Schemat ideowy zasilacza (uwaga: rezystory 120K powinny być połączone
równolegle do kondensatorów elektrolitycznych)
Rys.23. Układ miękkiego startu oraz układ opóźnionego włączania
napięć anodowych
Podstawowe parametry techniczne
zasilacza:
- Transformator toroidalny 600VA,
- Dwa dławiki niskiej częstotliwości dla zasilaczy stopni końcowych,
- Uzwojenia:
- Anodowe dla wzmacniaczy mocy i
przedwzmacniaczy,
- Żarzenia 6,3V/6A dla lamp
ECC99, ECC82,EM84,6,3V/16A dla lamp E34L, oraz 12,6V/1A,
- Zasilacze:
- Stopnia końcowego 2 x +440V.
- Przedwzmacniaczy 2 x +410V,
- Polaryzacji lamp końcowych 2 x
-45V,
- Żarzenie lamp przedwzmacniaczy dla kanałów L-R napięciem stałym,
- Układ opóźniający na przekaźnikach o około
105 sek. włączenie napięć anodowych dla przedwzmacniaczy i stopni końcowych
z funkcją standby.
- Soft start - miękki start.
- Układ na przekaźnikach do zasilania anod stopnia końcowego napięciem
2 x +370V,2 x +410V,2 x +440V w wersji doświadczalnej przy automatycznej
polaryzacji. Przekaźniki usytuowane są po stronie napięć zmiennych.
Układ może służyć do łagodnego przejścia do napięć wyższych,
- Gniazdo sieciowe z filtrem,
- Każde gniazdo bezpiecznikowe ma obok diodę
LED, która sygnalizuje o włączeniu napięcia,
- Waga zasilacza 15kg.
A oto kilka fotografii zasilacza.
Rys.24. Widok od przodu
Rys.25. Widok od tyłu
Rys.26. Widok z boku i z góry
Rys.27. Zasilacz - wnętrze w zbliżeniu przed zmontowaniem w obudowie
Obudowa
Obudowy wykorzystałem z rozbiórki amplitunera oraz korektora
Radmor. Zostały zmodyfikowane pod kątem wymagań mojego projektu. Panele górny,
czołowy, tylny zostały wykonane z blachy stalowej o grubości 1,5mm. Dodatkowo wstawiłem poniklowaną płytę stalową która wzmacnia
część dolną wzmacniacza, a zarazem oddziela ekranem od zasilacza. Na
spodzie obudowy zamontowane są transformatory wyjściowe toroidalne i inne elementy wzmacniacza.
Dodatkowo obudowa została wzmocniona panelem wewnętrznym oraz wspornikami bocznymi na których zamontowana jest płytka drukowana
wzmacniacza. To samo dotyczy obudowy zasilacza z wyjątkiem pozostawionej pokrywy
górnej. Wszystkie otwory pod lampy i gniazda zostały wykonane ręcznie
(rys.28. i rys.29). Tuleje okalające lampy są wytoczone ze stali i zgrzane do panelu
górnego. Stopki i podkładki wytoczone są z mosiądzu. Oprócz paneli tylnych które są
poniklowane, całość pomalowana jest lakierem typu metallic.
Rys.28. Elementy obudowy
Rys.29. Widok na panel z ręcznie wykonanymi otworami na lampy
Wzmacniacz ma bardzo przyjazne i praktyczne funkcje mojego pomysłu
niespotykane w innych wzmacniaczach, lecz nie każdy musi je wykorzystać.
Bardziej szczegółowe opisy wzmacniacza można znaleźć na forum Elektrody i
Triody
np. opis wykonania obudowy i szczegółowy opis poszczególnych funkcji
wzmacniacza i przełączników.
Janusz Krzemień Nysa
woj. Opolskie
Zawód Kuśnierz - mistrz specjalista futrzarski. |